Drie zwarte WK sterren

Muntari (links) met ster op zijn kruis

Het Amerikaanse bladVanity Fair brengt de grootste sterren van het aanstaande WK opmerkelijk in beeld. Slechts gehuld in hun nationale vlag, gefotografeerd door Annie Leibovitz.

De Ghanees Sulley Muntari  behoort inmiddels tot de grote namen. Samen met Samuel Eto’o en Didier Drogba vormt Muntari het trio zwarte sterren dat Afrika in deze rapportage vertegenwoordigt.

Blessures van invloed op WK selectie

Coach 'Milo'

Terwijl Ghana’s coach Milovan Rajevac beweert blij te zijn met het herstel van een aantal Ghanese internationals, blijft de situatie rond een paar sleutelspelers ronduit zorgwekkend.

Ghanezen naar de finale

Finale plaats

Sulley Muntari speelt op 22 mei in de finale van de Champions League. Hij is daarmee de vijfde Ghanees aller tijden in de finale van Europa’s meest prestigieuze clubcompetitie. Abedi Pele (Olympique Marseille), Ibrahim Tanko (Borussia Dortmund), Samuel Kuffour (Bayern Munchen) en Michael Essien (Chelsea) gingen hem voor.

KPB, de witte met het zwarte hart

Wilt u deze dans van mij?

Kevin Prince Boateng kan goed dansen. Het zal hem goed van pas komen als hij voor het eerst deel uitmaakt van de selectie van de Black Stars. ‘KPB zal zich zeker thuisvoelen’, zegt John Pantsil. Als een van de ervaren spelers is Pantsil vaak betrokken bij de inwijding van nieuwe spelers. Een onderdeel van de inwijding in het Ghanese team is dat een nieuweling een dans uitvoert. Dat zit dus wel goed.

Roddelmachine brengt Ghana’s sterren in gevaar

Twee kapiteinen, zelfde schip?

Behalve Engeland en Frankrijk, loopt ook Ghana het risico dat avonturen met vrouwen de aandacht van het voetbal afleiden.

Door de Ghanese linies

De linies op een rij

Met nog minder dan 3 maanden voor de boeg, komen de contouren voor de selectie van Ghana in beeld. Met een middenveld om van te watertanden liggen de grootste vraagtekens helemaal voorin en helemaal achterin.

Onbekend Ghanees talent

Het WK in Zuid Afrika wordt gepromoot in Accra, onder meer door deze presentatie. Deze jongen kan alles met een bal.

In Italië: nieuw gezicht en oude geluiden

debuut met doelpunt

Deze week blikt deze blog op Italië. Een nieuwe ster verscheen aan de Ghanese voetbalhemel: Richmond Boakye. Tegelijkertijd deed een oude bekende weer van zich spreken: Stephen ‘Tornado’ Appiah.

Een verheffende stem uit Afrika

 

Kofi Annan, voetballiefhebber

Deze website vestigt zijn blik vooral op het Ghanese voetbalteam. Een andere grote ster uit Ghana is oud secretaris-generaal van de Verenigde Naties Kofi Annan. Geroemd wereldwijd en populair in eigen land. Dat bleek toen Annan ooit een training van het nationale voetbalelftal wilde bijwonen. De toekijkende menigte ontdekte Annan en liep hem bijna onder de voet.

Iedereen probeerde zo dicht bij ‘vader’ Kofi Annan in de buurt te komen, dat zijn veiligheidsbeambten hem terug moesten begeleiden naar de auto waarin hij arriveerde. Toen het onmogelijk bleek om verder te rijden, opende hij zijn deur en sprak hij zijn gave aan om mensen voor zich te winnen. Ondanks dat niemand kon verstaan wat hij zei, door het lawaai van de menigte en zijn zachte stem, wist Annan de menigte te bedaren. Zonder veel van de training te hebben gezien, kon hij veilig wegrijden.

Black Stars komen naar Nederland

Ghana meets Holland

Op dinsdag 1 juni 2010, vlak voor het begin van het WK speelt Ghana een oefenwedstrijd in en tegen Nederland. In de Rotterdamse Kuip spelen de twee WK gangers een vriendschappelijk duel. Uw verslaggever zal  uiteraard verslag uitbrengen.

John Mensah, onverzettelijk en breekbaar tegelijk

John "the Rock" Mensah

De sterke verdediger John Mensah staat voor een duivels dilemma. Eigenlijk moet hij geopereerd worden aan zijn rug om een einde te maken aan zijn vele blessures.  Toch kiest Mensah tot nu toe voor de tweede optie, de pijn verdragen en hopen dat hij het volhoudt.  Een operatie zou een herstel van misschien wel twaalf maanden vergen. Dan mist Mensah het WK en dat is dus eigenlijk geen echte optie.

John Mensah is een van de leiders van het Ghanese elftal. Als reserve-aanvoerder staat de Sunderland verdediger in Ghana bekend als “the Rock of Gibraltar” of simpelweg “the Rock”.  Zijn trainer in de Engelse Premier League, Steve Bruce, noemt hem “the beast”. Sunderland assistent-trainer Eric Black roemt John als een van de meest natuurlijke verdedigers van de Premier League, “Hij heeft een geweldige mentaliteit, hij is snel en leest de wedstrijd buitengewoon goed”.

Verkiezing: Adiyiah beste jeugdspeler van Afrika

African Talent of the year

Deze week werd Dominic Adiyiah verkozen tot Afrikaans jeugdspeler van het jaar.  Of hij de verwachtigingen gaat waarmaken, valt te bezien. Maar deze prijs pakt niemand hem meer af.

Nieuw: e-mail abonnement

Eindelijk: een abonnement!

Sinds deze week is het mogelijk om je te abonneren op Blik op Black Stars. Vul je e-mail adres in aan de rechterkant en bevestig je abonnement per e-mail. Vanaf je bevestiging ontvang je automatisch bericht, zodra er een nieuw bericht op deze blog verschijnt.

Zorgen om Essien

Essien, geblesseerd

Michael Essien houdt de gemoederen in Ghana altijd bezig. Zelfs nu hij geblesseerd is, of misschien wel juist omdat hij geblesseerd is. 

Rahim Ayew, twee keer geboren?

1985 of 1988?

Abedi Pele voetbalde in 1985 één seizoen in Tamale. Daar werd Rahim Abdul, zijn eerste zoon, geboren. Dat klopt met de wikipedia-pagina over hem. Toch geeft de Afrikaanse bond (CAF) in de officiele spelerslijst de geboortedatum van Rahim als 16 april 1988, een krappe drie jaar later. Dat is op zijn minst opmerkelijk omdat zijn vader, ook volgens FIFA, vanaf 1986 uit Tamale weg was en in Frankrijk speelde.  Uiteraard zou Rahim ook in Frankrijk geboren kunnen zijn, maar dat is niet zo. Bovendien zou dan zijn leeftijd echt vastliggen. In Ghana heeft bijna niemand een echt geboortecertificaat en kan je een vervangend document vaak naar eigen inzicht opstellen.

Hereniging en afscheid markeren oefenwedstrijd

De verloren zoon

Terug onder moeder’s vleugels. De verloren zoon, Sulley Muntari, is terug bij de selectie van mother Ghana. Op woensdag 3 maart 2010 kan Muntari eindelijk weer zijn landgenoten in de ogen kijken. Coach Rajevac heeft de sterke middenvelder weer opgeroepen voor de oefenwedstrijd in Sarajevo, vandaag tegen Bosnië. Maar Ghana moet tegelijkertijd de hoop op een supertalent nu echt opgeven.

Guardian: “Kanu is 42″, volgens Nigeriaanse bloggers

De Britse krant the Guardian brengt voorzichtig de werkelijkheid naar boven. Een mooi begin van het artikel:

West, ver in de vijftig?

Nwankwo Kanu’s leeftijd is 33 maar in werkelijkheid is hij al 42. Obafemi Martins is niet 25 maar 32. Jay-Jay Okocha was 10 jaar ouder dan zijn officiele leeftijd tijdens zijn loopbaan.  En Taribo West, nog maar twee jaar geleden gestopt, is ver in de vijftig. Wie dat zegt? Een grote stroom bloggers op een populaire site in Nigeria.

Op het gevaar af om in herhaling te vallen, wijs ik graag op mijn eerdere artikelen over leeftijdsbedrog, onder andere door Dominic Adiyiah. Voor wie het weten wil.

Nigeriaanse sportarts: ‘Onze spelers zijn te oud’

Volgens Ken Anugweje, Directeur van de Nigeriaanse Atletiekfederatie, betaalt Nigeria momenteel de prijs voor het leeftijdsbedrog.  De arts, belast met de portefeuille sportmedisch onderzoek, kent de sportwereld van nabij en is teleurgesteld over de resultaten van de ‘Super Eagles’ die in de halve finale verloren van Ghana. Volgens Anugweje zijn de huidige spelers te oud.

Onverwachte finaleplaats voor “jonge” Black Stars

Achttien jaar heeft Ghana gewacht. Zondag 31 januari trappen de Black Stars af voor al weer hun achtste finale in de Afrika Cup of Nations.  Het mag een verrassing heten dat het team van bondscoach Rajevac het zo ver heeft weten te brengen.

Favorieten? Ja twee jaar geleden

Grote namen, dragende spelers als John ‘the Rock’  Mensah, Laryea Kingston, Sulley Muntari, Michael Essien en Stephen Appiah ontbraken dit toernooi om verschillende redenen.  Maar liefst zeven spelers van het jeugdteam werden aan de selectie toegevoegd. Nu oogst Ghana alom lof over de onverwachte prestaties van de jeugdige ploeg.  Voor het spel bepaald niet, maar dat maakt de coach ook niks uit.  “Wat is belangrijker, mooi voetbal of winnen?” , vroeg de Serviër retorisch aan de pers in een voorbeschouwing van de finale.  Opvallend genoeg zijn er vrijwel geen vraagtekens bij de jeugdigheid van de Ghanese ploeg te vinden. 

De torenhoge favoriet voor de eindzege is uiteraard Egypte met een doelsaldo over het gehele toernooi van veertien voor en twee tegen.  Ghana steekt daar met vier voor en drie tegen, bleekjes bij af.  Het zelfvertrouwen van de farao’s is geweldig groot na de 4-0 afslachting van Algerije. 

Rivaliteit tussen Ghana en Nigeria niet nieuw.

Ghana-fan symboliseert het gehoopte wedstrijdverloop

Ghana-Nigeria, een droomwedstrijd als halve finale voor de Afrika Cup. De twee Engelstalige West-Afrikaanse landen kennen een geschiedenis van rivaliteit op het voetbalveld. Ik maakte er kennis mee in 2001.

Het is nu nauwelijks meer voor te stellen, maar Ghana speelde voor 2006 nog nooit op een WK.  De eerste WK kwalificatie die ik van dichtbij meemaakte, was de zoveelste die mis ging voor de Black Stars. Ooit schreef ik er, bijna negen jaar geleden mijn allereerste voetbalverhaaltje over.  De rivaliteit tussen Ghana en Nigeria is uiteraard nog ouder.

Ghana’s teamspirit

Commentaar overbodig.

Ghana in Angola, tegen Angola

Amoah werkt zich in het zweet

“We won, but I’m not happy!” Een paar minuten na het eindsignaal, belt mijn Ghanese kennis Sammy op met zijn kijk op de prestaties van zijn land. In minder woorden viel de tweede en laatste poulewedstrijd tegen Burkina Faso niet samen te vatten.  De Black Stars mogen van geluk spreken dat ze nog meedoen in dit toernooi. De wedstrijd tegen hun noorderburen  was niet best. Na het eerdere verlies tegen Ivoorkust, sleepten elf Ghanezen ternauwernood de winst uit het vuur tegen tien Burkinezen.

Afrika Cup, een serieuze test voor Afrika en Ghana

voetbal en kogels...

Als laatste deelnemer komt Ghana op vrijdag 15 januari in actie op de Africa Cup of Nations.  De eerste ronde is voor de Black Stars teruggebracht tot twee wedstrijden. Twee kansen op een overwinning die meteen toegang geeft tot de kwartfinales. Maar voorafgaand aan de beschouwing van de wedstrijden, past een bredere kijk op wat er in Angola gebeurde.

Ghana’s pikante WK loting, broedertwisten

Ghana heeft geen kinderachtige tegenstanders geloot, Duitsland, Servië en Australië. Toch leeft er opluchting en optimisme voor de Black Stars. Servië en Australië zijn te verslaan en tegen Duitsland is het vooral tijd voor een revanche. 

Dominic Adiyiah: Tiener of Twintiger?

Op 12 november stond mijn artikel over Dominic Adiyiah in De Pers. Voor de liefhebbers van echte kranten en bijbehorende opmaak heb ik hier een kopietje: AdiyiahinDePers. De link naar de krant online staat  hier.

Dominic scoort tegen Hongarije (Cris Bouroncle/AFP/Getty)

Op deze site kan je natuurlijk ook het  hele verhaal lezen.

Leeftijdsbedrog, het hele verhaal

Eerder schreef ik een artikel dat in verkorte versie geplaatst is in het het NRC. Op mijn eigen site kom ik hierbij met het hele verhaal.

Luc Castaignos hier nog op het EK, nu op het WK

Nederland speelt momenteel op het WK voor onder zeventien. Oranje is, gezien hun finaleplaats eerder dit jaar op het Europees kampioenschap een serieuze kanshebber voor de wereldtitel. Met zeven spelers levert Feyenoord het grootste contingent spelers voor de talentvolle lichting. Jan Gösgens is een van de jeugdcoaches bij Feyenoord die deze jongens hebben opgeleid.

Hoewel Gösgens niets liever ziet dan de ontluikende bloei van ‘zijn’ jonge spelers, is hij er bepaald niet zeker van dat het FIFA podium daar aan bijdraagt. “De spits van Nederland en Feyenoord, Luc Castaignos, speelt daar tegen Afrikaanse verdedigers van drie- vierentwintig. Dat is jongens tegen mannen”.

Wereldkampioen, maar onder de twintig?

Ghana werd vrijdag 16 oktober 2009 werelkampioen bij de FIFA wereldkampioenschappen voor spelers onder de twintig. Ik gun het ze van harte. Er zit echter wel een luchtje aan.

Adiyiah, geboren in 1989 maar niet heus

De sterspeler Dominic Adiyiah is namelijk al iets ouder dan twintig. Zeven jaar ouder ongeveer. En hij is niet de enige van dit team die ouder is. Het is ook niet voor het eerst dat dat beweerd wordt.

Afrikaans leeftijdsbedrog

Mijn artikel in het NRC Handelsblad van zaterdag 5 september 2009. NRC_20090905

Fifa schaft leeftijdsgrens voor nationaliteit-wissel af

Dubbele nationaliteiten, het blijft een lastig fenomeen voor Fifa. In de jaren dertig van de vorige eeuw speelde een Argentijn tot tweemaal toe het WK, voor verschillende landen. Luisito Monti speelde als verdediger mee voor Argentinie dat in de finale verloor van thuisland Uruguay in 1930. Vier jaar later kwam Monti uit voor Italië, het

'Luisito' Monti speelde twee WK finales, voor verschillende landen.

geboorteland van zijn ouders. Ditmaal tilde Monti na de finale wel de wereldcup omhoog, nu als Italiaan. Fifa stelde in de loop der jaren strenge regels vast om competitievervalsing tegen te gaan. Met het afschaffen van de leeftijdslimiet op eenmalig toegestane nationaliteit-verandering wordt het reglement weer iets soepeler. Afrika juicht.

Blik op Ghana ondersteunt

Blik op Ghana is ondermeer te vinden via de volgende links:

http://www.ghana.afrikalinks.nl/

Voetbal en traangas: een slechte combinatie

[Eerder verschenen elders op internet]

De tragische gebeurtenissen in Ivoorkust, waarbij 22 doden vielen, vormen helaas geen uitzondering in Afrika. De politie weet over het algemeen slecht raad met grote massa’s. Agenten gebruiken traangas volkomen onbezonnen. Ik was persoonlijk getuige van het dramatische gevolg van politieoptreden tijdens een wedstrijd die goed voorbereid leek.

Accra Sport Stadium heet tegenwoordig het Ohene Djan Stadium

Ik ga terug naar het jaar 2000, de Afrikaanse Champions League overwinning van de Accra Hearts of Oak. (Lees ook het uitgebreide verslag, dat eerder in Hard Gras verscheen.) Het is de beslissende wedstrijd op 14 december. ‘Phobia’, zoals de club in de volksmond heet, kan niet verliezen. Het is ‘onmogelijk’ dat tegenstanders meer dan 1 keer scoren in Accra, dat weet iedereen. Hearts wonnen de eerste finalewedstrijd, de uitwedstrijd in Tunis tegen Esperance verrassend met 1-2. De tweede finalewedstrijd, thuis in Accra lijkt een zekerheidje. Maar een Ghanese overwinning ligt niet bij voorbaat vast.

Hoop voor Hearts: nieuwe president, nieuwe kansen

“If there is anyone out there who still doubts that Ghana is a place where all things are possible; who still wonders if the dream of our founders is alive in our time; who still questions the power of our democracy, tonight is your answer.”

Atta Mills, president van Ghana

Zo zou de ‘acceptance speech’ van de nieuw verkozen president Atta Mills van Ghana deze week kunnen klinken. De democratische pendule zwaait heen en weer. Ook in het voetbal zou nu de macht wel weer kunnen gaan verschuiven.

De ogen van het continent waren weer gericht op Ghana. Na de African Cup of Nations in januari en februari 2008, waren het in december de presidentsverkiezingen die de aandacht opeiste. Na het debakel in Kenya, de catastrofe in Zimbabwe en de staatsgreep in Guinea was het voor Afrika meer dan tijd om vreedzame verkiezingen te laten zien. De voorkeur van het volk, respect voor de stembus, werkende democratie. Dat was hard nodig om de ontstane vlekken op het beeld van omhoogkruipend Afrika weg te poetsen.

De onuitputtelijke bron over Afrikaans voetbal

Eerder geplaatst elders op internet, op 15 mei 2008

Deze week maakte de Ghanese voetbalbond bekend binnenkort een nieuwe bondscoach te presenteren. Het vervroegde ontslag voor de Fransman Claude Le Roy kwam ondanks zijn successen op de African Cup of Nations voor velen niet als een verrassing. De signalen zijn al weken luid en duidelijk. Op het voetbalforum van Ghanaweb.com zijn de scheuren in zijn reputaties al maandenlang zichtbaar. Met opluchting en vreugde is het nieuws ontvangen.

Van Montreal tot Sydney en van Oslo tot Kaapstad volgen Ghanezen het nieuws op voetbalgebied via dit internet-forum. Een scholier uit Cape Coast brengt verslag uit van wat een bobo zojuist op de radio heeft gezegd. Binnen een half uur staan er zeventien reacties op zijn bericht. Vanuit een studentenflat in Wageningen kijkt een landbouwkundig onderzoeker naar de laatste stand. In New York zit een advocaat tijdens zijn werk te controleren wat er gebeurt, terwijl in London een financiele analist ’s avonds laat de gebeurtenissen volgt. Het forum van Ghanaweb is de lijm waarmee Ghanezen van over de hele wereld zijn samengeplakt om hun trots te etaleren, hun wortels te bewateren of misschien nog wel beter gezegd: hun Afrikaanse bloed te verversen.

Ghana tijdens de Afrikaanse kampioenschappen

Hieronder een pdf bestand van het artikel zoals verschenen in NRC.

080209_NRC_Op_straat_zijn_de_nationale_shirts_in_waarde_gedaald

De aangeleverde tekst van het artikel, geschreven vanuit Accra:

Een dag na de met 0-1 verloren halve finale lijkt Ghana opeens een ander land. De opgewektheid van de autobestuurders die constant lachen, juichen en toeteren heeft plaatsgemaakt voor een lege blik. De Ghanese vlag, met de zwarte ster in het midden, wappert nog wel op de auto’s die in trage stromen door de hoofdstad rijden. Maar in de straten van Accra is de uitgelaten sfeer voorbij.

Voor de wedstrijd op donderdagavond betoverde een man, die zijn donkere huid beschilderd had met het tenue van de nationale ploeg nog de drukke winkelstraat in de wijk Osu. Gekleed met alleen voetbalschoenen, een rood-geel-groene pruik en een onderbroek stond hij minutenlang midden op de straat op één been met een bal geklemd tussen voet en scheenbeen. Zelfs de rondlopende verkopers van toernooi t-shirts bleven verbaasd staan kijken. Vanuit de toeterende auto’s die stapvoets langs de man reden, werd af en toe wat geld toegestopt aan een handlanger.

Zelfs de verkopers staan stil

Vanaf de kwartfinalewinst op Nigeria steeg het geloof in de toernooizege in het gastland tot op grote hoogte. De klap van Kameroen kwam hard aan. Weg is de gedroomde finale tegen hun ‘grote broeders’ uit het buurland Ivoorkust. Sterker nog, de ‘droomfinale’ vindt plaats op een bijpodium als wedstrijd om de derde plaats. Ook voor Ivoorkust bleek de finale te hoog gegrepen na de 4-1 nederlaag tegen titelverdediger Egypte.

Abédi Pelé, onnavolgbare voetbalgod in Ghana

 Voor de aftrap was al bekend dat het op een enkel doelpuntje aan zou komen. Nania FC had tenminste één doelpunt meer nodig dan Great Mariners om naar de eredivisie van Ghana te promoveren. Het werden er drie. Na afloop van de laatste speelronde werd eigenaar en coach Abédi Ayew Pelé op de schouders rondgedragen om de promotie te vieren.

Abedi Pele Ayew in actie voor de Black Stars

Een-en-der-tig nul tegen Okwahu United bleek net genoeg omdat omdat de concurrent elders ‘slechts’ op 28-0 bleef steken. Gelukkig voor de mannen van Abédi Pelé was de tweede helft van hun wedstrijd in Cape Coast een kwartier later begonnen dan Great Mariners tegen de Mighty Jets. Zo wist iedereen op het veld precies wat er moest gebeuren. Dertig doelpunten in drie kwartier. Reken dat voor de grap maar eens na. Dat is één doelpunt elke anderhalve minuut, inclusief het terugbrengen van de bal uit het doel naar de middenstip voor de zoveelste aftrap. Nee, beelden van deze gebeurtenissen van april 2007 bestaan er niet. Ook het radioverslag is niet volledig. Sola Ayew, de broer van Abédi, belaagde de aanwezige verslaggeefster zo ernstig dat ze de uitzending staakte.

Ghana bij de eerste WK kwalificatie 2005

Ghana: geen stroom, wel geplaatst voor WK voetbal [Artikel uit NRC, 11 oktober 2005]

Het nationale elektriciteitsnetwerk kon het niet meer aan. Een paar minuten na het laatste fluitsignaal van Kaap-Verdië-Ghana viel in heel Ghana de stroom uit. Volgens de minister van Energie was de gelijktijdige eruptie van vreugde in Ghana en de twee buurlanden Togo en Ivoorkust over het bereiken van de eindstrijd van het WK voetbal te veel van het goede. Met Angola behoren de drie tot de Afrikaanse debutanten bij het WK.

beschilderde fans

Ghana maakt voor haar energievoorziening gebruik van het Voltameer, het grootste kunstmatige meer ter wereld. Een deel van de met waterkracht opgewekte stroom wordt geëxporteerd naar de buurlanden. Het moment dat Kameroen in blessuretijd tegen Egypte een penalty miste en duidelijk werd dat Ivoorkust naar het WK voetbal mocht, was de laatste druppel; de elektriciteitstransmissie tussen Ghana en Ivoorkust raakte overbelast en daardoor werd te veel van de overgebleven centrales gevergd.

Voor Black Stars is lange wachten eindelijk voorbij

Artikel uit Trouw, Zaterdag, 08-10-2005

Ghana gaat voor het eerst meedoen aan de eindronde van het WK voetbal. De laatste drempel, Kaap-Verdië, mag vandaag geen probleem zijn. Het lange wachten is eindelijk voorbij. Het West-Afrikaanse land smacht al jaren naar een waardig vervolg op de roemrijke (voetbal)geschiedenis. De bijnaam van het nationale team, de Black Stars, verwijst naar de zwarte ster midden in de nationale vlag. Ghana verkreeg in 1957 onder leiderschap van president Nkrumah als eerste Afrikaans land haar onafhankelijk. Totdat hij in een staatsgreep de macht verloor, was Nkrumah een internationale leider van de pan-Afrikaanse onafhankelijkheidsbeweging.

Black Stars in de jaren '70

Voetbal was daarbij een veld waarop getoond kon worden hoe sterk Afrika en Ghana kon zijn. In de vroege jaren zestig werd Ghana het machtigste voetballand van het continent. Maar de macht vloeide weg en pas krap twintig jaar later veroverde Ghana Afrika`s toppositie terug, met continentale titels in `78 en `82, waarna het nogmaals jaren stil werd aan het voetbalfront.

Een derde en tot voor kort laatste golf van succes overspoelde het land in het begin van de jaren negentig. Ghana werd tweemaal  wereldkampioen in de leeftijd tot 17 jaar, won de eerste Afrikaanse voetbalmedaille op de Olympische Spelen in Barcelona en verloor de finale van de Afrika Cup na strafschoppen, bij afwezigheid van driemalig Afrikaans voetballer van het jaar Abedi Pele.

Ajax-film opent in Ghana de open, niet de sluizen van kritiek

februari 2002 – niet gepubliceerd

“Ajax eye-opener”. Zo luidt de kop boven de recensie in de Ghanese krant Public Agenda naar aanleiding van de jubileumfilm van Roel van Dalen. Ajax, Hark the Herald Angels sing was tijdens de filmweek ter herdenking van de 300 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Ghana in de hoofdstad Accra te zien. Van alle voorstellingen kreeg deze voetbalfilm de meeste aandacht in de media.

Het Afro-pessimisme doorbroken

 [verschenen in JOHAN, februari 2002]

De ghanese voetbalbond

‘Omdat een reis van duizend mijl begint met de eerste stap, kunnen we alleen vooruit komen als we die stap maken.’ Charles Kumi Gyamfi sprak zijn poëtische woorden op een bijeenkomst van de Afrikaanse voetbalbond, de CAF. Hij reageerde op de stelling dat het Afrikaanse coaches aan ervaring ontbreekt om hun land te kunnen coachen op een WK. Gyamfi, zelf een legendarische Ghanese coach die zijn land naar drie overwinningen in de Afrika Cup leidde, is een vurig pleitbezorger van de Afrikaanse coaches.

Bij de Afrika Cup die van 19 januari tot en met 10 februari in Mali wordt gespeeld, is de helft van de zestien verantwoordelijke coaches niet-Afrikaan. Lokale coaches hebben een historische voorsprong in eindoverwinningen. Dertien keer had de coach dezelfde nationaliteit als het winnende land, negen keer had een buitenlander de technische leiding.

De verhouding tussen buitenlanders en coaches van eigen bodem op een WK ligt bij Afrikaanse landen buitengewoon scheef. Sinds 1970 heeft slechts vier keer een Afrikaan zijn land gecoacht op een WK, tegenover elf buitenlanders.Vier van de vijf Afrikaanse ploegen die in de zomer aan het WK meedoen staan zoals het er nu naar uitziet onder leiding van een buitenlandse bondscoach.

Het enige land dat in Zuid-Korea en Japan met een eigen coach wordt verwacht, is verrassend genoeg Nigeria. Nigeria heeft een turbulente geschiedenis van met name buitenlandse coaches. De grootste successen (het winnen van de Afrika Cup in ‘94, tweede ronde op een WK en olympisch goud in ’96) werden onder de Nederlanders Westerhof en Bonfrère gehaald. Daarna konden andere buitenlanders het niet waarmaken.

De huidige coach van Japan, Philippe Troussier (in Afrika bijgenaamd The White Witch Doctor) werd door Nigeria afgedankt na een succesvolle WK-kwalificatie in 1998. Hij werd vervangen door Bora Milutinovic, die nu bondscoach is van China. Een andere coach die al eens weggestuurd was na een succesvolle WK-kwalificatie met Nederland, Thijs Libregts, nam het na het WK ’98 over van Milutinovic om vervolgens weer snel plaats te maken. Bonfrère keerde weer terug in Nigeria maar kreeg vorig jaar de zak omdat de kwalificatie voor het WK 2002 uiterst moeizaam verliep.

Shuaibu Amodu is de nieuwste man aan het roer, een Nigeriaan die nog vorig jaar assistent was onder Bonfrère. Toen hij eenmaal het heft in handen had, wist de ervaren assistent WK-deelname alsnog af te dwingen. Amodu had ervaring opgedaan in ’94, ’96 en ’98 toen hij telkens voor kortere tijd waarnemend coach was. Nigeria heeft in de afgelopen 32 jaar slechts twee coaches van eigen bodem gehad, tegenover tien buitenlanders. Of Amodu echt geschiedenis gaat schrijven als eerste Nigeriaanse coach op een WK valt nog te bezien. Er is geen toezegging gedaan door de voetbalbond en met een slecht resultaat in Mali tijdens de Afrika Cup is het niet ondenkbaar dat er een nog even snel een toptrainer wordt gecontracteerd.

In Afrika zit een coach vrijwel nooit stevig in het zadel, al helemaal niet als hij zijn eigen volk leidt. De argumenten tegen een lokale coach komen meestal uit dezelfde hoek. De hoek van de Afro-pessimisten, die zeggen dat het met Afrika nooit wat wordt. Afrikaanse coaches zouden een achterstand hebben in kennis van trainingsmethoden en een gebrek aan voetbalvisie. Een punt wat daar – bij voorkeur in de informele sfeer – aan wordt toegevoegd, is van andere aard. Afrikaanse coaches ontbreekt het aan neutraliteit. De verschillende etnische groepen die Afrikaanse landen meestal binnen hun grenzen hebben, zouden volgens critici niet aangestuurd kunnen worden door iemand die één van die stammen vertegenwoordigt. De vreemde onnatuurlijke landsgrenzen in Afrika lopen dwars door bevolkingsgroepen en zijn soms de reden voor problemen tussen etnische groeperingen binnen een land.

Het Europees kolonialisme geldt als belangrijkste oorzaak van de onnatuurlijke grenzen. De oplossing voor de problemen wordt ironisch genoeg ook in Europa gezocht. Een gezaghebbende coach moet de meest recente kennis van het spel hebben en bovendien neutraal zijn. Een Europese coach voldoet aan het ideale plaatje. Het enige nadeel is het geld.

Juist de hoge salarissen van buitenlandse coaches zijn voor de tegenstanders van hun benoeming een argument om niet van hun diensten gebruik te maken. Segun Odegbami, voormalig aanvoerder van het Nigeriaanse nationale team, voormalig bestuurslid van de Nigeriaanse voetbalbond en inmiddels gezaghebbend analist meent dat het hoog tijd wordt voor Afrikaanse coaches. ‘De tijd is rijp voor Afrikanen om hun eigen nationale teams te leiden. Een paar jaar geleden dacht ik daar anders over, omdat buitenlanders meer kennis over het spel hebben. In Afrika hadden we geen ervaringen op het hoogste niveau en die kennis moesten we verkrijgen via buitenlanders. Vandaag de dag spelen er veel Afrikanen aan de top in Europa. Ze weten hoe een team georganiseerd wordt en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld. Er zijn veel goede coaches in Afrika. Zij begrijpen de psychologie van de Afrikaanse spelers. Ze hebben de sterktes en zwaktes van de Europese teams gezien en bovenal hebben ze een grote drang om te winnen, voor hun continent. De buitenlandse coaches hebben niet dezelfde wil om te winnen, niet hetzelfde enthousiasme als hun Afrikaanse collega’s. Ze krijgen toch wel betaald en als het fout gaat, gaan ze gewoon terug naar huis.’

De psyche van de Afrikaanse speler als sleutel naar succes. Odegbami is er van overtuigd dat Bora Milutinovic tijdens het vorige WK faalde met Nigeria omdat hij het karakter van het team niet kende, niet wist wie zijn spelers waren en geen gevoel had voor de Afrikaanse manier van spelen. Het potentieel aan topcoaches in Afrika wordt met het jaar groter. De weg is lang maar begaanbaar voor Afrika. De wereld is gewaarschuwd.

Matthew Amoah voor even een Black Star

januari 2002 uit de Gelderlander

In Mali begint vandaag de strijd om de Afrika Cup. Het gastland opent het tweejaarlijks terugkerende toernooi met een wedstrijd tegen Liberia. Tot de deelnemers behoort ook Ghana, met in zijn midden een nieuwe Black Star, Vitesse-speler Matthew Amoah.

In Accra, de hoofdstad van Ghana, waren de Black Stars de afgelopen dagen bijeen. Black Stars is de officiële bijnaam van het nationale voetbalteam van Ghana. Het team bereidt zich voor op de strijd om de Afrika Cup, die vandaag in Mali begint. Voor het eerst is Matthew Amoah (21), speler van het Arnhemse Vitesse, van de partij.

Amoah scoort voor Ghana

Het is stoffig in de stad, want de voorbereidingen vallen midden in het droge seizoen. De Ghanese voetbalvelden hebben in deze tijd nauwelijks gras. Dit geeft het trainingskamp van het nationale team dan ook de uitstraling van vergane glorie. De weg er naar toe zit vol met kuilen. Van het basketbalveldje op hetzelfde trainingscomplex hangt de ring, zonder netje, helemaal scheef.

Lange tijd is Ghana een grootmacht geweest in het Afrikaanse voetbal. Geen enkel land heeft vaker dan Ghana (vier keer) de Afrika cup gewonnen, maar de laatste victorie dateert alweer van twintig jaar geleden. Zoals in alle Afrikaanse landen is voetbal ook in Ghana een nationale passie. Iedereen praat over de Black Stars. Heel Ghana droomt ervan ooit aan het WK te mogen deelnemen, maar ook ditmaal ging het in de voorronde al mis. Nigeria, met grote namen als Kanu, Finidi en natuurlijk ook Amoah’s clubgenoot Babangida, kwalificeerde zich ten koste van Ghana. De enige kans op glorie dit jaar is de Afrika cup.