Leeftijdsbedrog, hardnekkig fenomeen

Ben Koufie bestrijdt leeftijdsbedrog

Tijdenlang kon ik niet geloven dat leeftijdsbedrog bestond. Afrikanen weten niet precies hoe oud ze zijn en daar moeilijk over doen, zou getuigen van gebrek aan flexibiliteit. Bovendien kon ik me niet voorstellen dat het zo veel voorstelt. Toch is het er en het is erg. Vaak gaat het niet om een gebrek aan exactheid. Het is grootschalig bedrog van soms wel vijf jaar, of acht jaar of nog meer.

Waarom is het eigenlijk erg?

Het is erg omdat het oneerlijk is. Het is oneerlijk voor de clubs die spelers kopen en (veel) salaris betalen, terwijl de waarde van die spelers niet op feiten berust. Het is oneerlijk voor de spelers die buiten de boot vallen omdat een fraudeur een plek inneemt. Het effect van bedrog zorgt bovendien voor een onterecht stigma voor Afrikanen die wel hun eigen leeftijd gebruiken. En last but not least staat dit bedrog de ontwikkeling van het Afrikaans voetbal in de weg. Echte jonge talenten in Afrika krijgen momenteel de kans niet omdat hun oudere broeders nationale jeugdselecties misbruiken voor hun eigen doel.

Waarom doen ze het dan?

De voetbalwereld betaalt voor talenten. Spelers zijn handelswaar en een speler van negentien heeft meer potentie dan een speler van 28. Hoeveel beter, sneller en sterker wordt een speler nog, hoeveel jaar kan een speler nog mee op het hoogste niveau? Dat zijn allemaal harde, bepalende factoren op de transfermarkt. Maar in Afrika ontbreekt een systeem dat de juiste leeftijd garandeert of zelfs maar benadert. De afwezigheid van officiële geboorteregisters maakt belastend bewijs van fraude moeilijk, om niet te zeggen onmogelijk. De beloning voor fraude is gigantisch en de kans om gepakt te worden is klein. In een klimaat waar beloning en ideale omstandigheden van fraude manifesteert is het onredelijk om uit te gaan van eerlijkheid en om bedrog als een uitzondering te zien.

Maar er zijn toch wetenschappelijke manieren om leeftijd vast te stellen?

Ja natuurlijk, die zijn er. Maar die hebben ook beperkingen. De meest gebruikte technologie is de handscan. Maar een handscan kan met name de leeftijd benaderen van personen die nog niet volwassen zijn. Voor volwassenen zijn omgevingsfactoren, voedingspatronen, ziekteverschijnselen allemaal van invloed op het skelet en kan de echte leeftijd niet met zekerheid worden vastgesteld. Oudere leeftijd wordt binnen de wetenschap met name vastgesteld door het meten van (gebit) slijtage en ouderdomsverschijnselen, methodes die minder accuraat zijn.

Dus alle Afrikanen zijn eigenlijk ouder dan ze zeggen?

Uiteraard niet. Maar helaas in heel veel gevallen wel.  Afrikanen die in Europa zijn geboren, zoals Andre Dede Ayew en zijn broer Jordan Ayew, Kevin Prince Boateng en Quincy Owusu Abeyie, hebben uiteraard een betrouwbaar geboortebewijs. Ook heeft Feyenoord, bij studenten van hun voetbalacademie in Fetteh, veel nadruk gelegd op het vastleggen van de correcte leeftijd, zoals bij Nana Asare.

Met name spelers die via de zogenaamde jeugdteams deelnemen aan een wereldkampioenschap zijn verdacht. Overigens zijn er ook voorbeelden uit andere sporten en andere continenten. Zoals Major League honkballer Miguel Tejada uit de Dominicaanse Republiek die een paar jaar ouder bleek.

Noem eens wat aansprekende voorbeelden dan.

In Schotland 1989 speelde Victor Ikpeba vermoedelijk op zijn zesentwintigste voor het onder zeventien team van Nigeria. Ghana stelde ooit een ‘vijftienjarige’ speler op die al vader was van twee kinderen. Philip Osondu speelde in 1987 onder zeventien nadat hij zeven jaar eerder in 1980 al voor de Falcons of Aba in de hoogste divisie speelde.  Stanley Okoro, speelde voor het thuisland op het WK onder zeventien in Nigeria terwijl hij door landgenoten op internet herkend werd als een dertigjarige.

Als het al zo is, waarom lees ik er dan nooit over?

Hoewel het bewijs van bedrog soms schokkend groot is, onomstotelijk is het naar westerse maatstaven uiteraard nooit. Toch wordt er al geruime tijd, ook door Afrikaanse journalisten alarm geslagen. Onder meer de onafhankelijke Nigeriaanse krant Next van Pullitzer-prijs winnaar Dele Olojede besteedt op haar website herhaaldelijk aandacht aan het fenomeen. Ook George Onmonya heeft deze  praktijk bekritiseerd. Zelf schreef ik eerder hierover in het NRC, in dagblad De Pers en op deze blog.

Maar als alle Afrikanen veel ouder zijn, hoe oud is Nwanko Kanu dan wel niet?

Journalisten speculeren al lang over deze vraag. Officieel is hij een maand na Ruud van Nistelrooij geboren. Maar Kanu is de afgelopen jaren opvallend veel aan scorend vermogen achteruit gegaan in vergelijking met Van Nistelrooij.

Oude Afrikanen zijn echt een zeldzaamheid geworden. Ga maar na. Vorige maand beëindigde Bonaventure Kalou, twee jaar jonger dan Van Nistelrooij per direct zijn loopbaan.  Stephen Appiah, onder meer oud-speler van Juventus, is nu ‘dertig’ jaar, maar speelde de laatste drie seizoenen niet meer dan een handvol wedstrijden.  Ook Samuel Kuffuor, twee maanden jonger dan Van Nistelrooij, stopte vorig jaar en speelde na zijn ‘dertigste’ nog maar enkele wedstrijden.

En wat moeten we hiermee?

De oplossing zal vanuit Afrika moeten komen.  Verschillende voetbalbestuurders, onder wie Ben Koufie, hebben maatregelen aangekondigd. Een accurate registratie dient overigens meer doelen dan fraudebestrijding in het voetbal.  Geboortecertificaten zijn de basis om rechten te kunnen afdwingen. Van toegang tot overheidsdiensten zoals gezondheidszorg (inentingen) en onderwijs, tot het voorkomen van kinderarbeid is een bevolkingsadministratie van essentieel belang.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: