Ooit was er een Afrikaanse topkeeper

Auteur met 'reverend' Osei Kofi

Auteur met ‘reverend’ Osei Kofi

 

Bij de Afrika Cup kunnen de beste doelmannen niet in de schaduw staan van de legendarische Ghanees Robert Mensah. „Keepers zijn een ondergeschoven kindje in Afrika.” Hierbij het verhaal dat eerder in de NRC verscheen.

Van de vier halve finalisten in de Afrika Cup beschikte alleen Burkina Faso over een keeper die in Europa actief is. Nou ja, actief, Daouda Diakité is vooral reservekeeper bij Lierse SK, momenteel onderaan bungelend in de Belgische competitie. De andere doelmannen spelen op hun eigen continent of in de tweederangs voetbalcompetitie van Israël.

Jan Gosgens zes jaar jeugdcoach in Afrika

Jan Gosgens zes jaar jeugdcoach in Afrika

Afrikanen zijn op alle veldposities te vinden bij Europese topclubs, maar nooit als keeper. Volgens Jan Gösgens, die zes jaar in Afrika werkte en nu jeugdtrainer bij Feyenoord is, spelen daarbij vele factoren een rol. „Keepers zijn het ondergeschoven kindje in Afrika. Fouten worden heel hard afgerekend door het Afrikaanse publiek, dus het nodigt ook niet uit om doelman te zijn. Keepers moeten de goede lengte hebben, tweebenig zijn, goed communiceren en rust in de kop hebben om steeds juiste beslissingen te nemen. Die spoeling is heel dun, dus Europese clubs hebben weinig interesse.”

Echte topkeepers heeft Afrika vrijwel nooit voorgebracht. Thomas N’Kono van Kameroen blonk uit bij de WK van 1990. En de grootste uitzondering op de regel leefde in de jaren zestig van de vorige eeuw, in Ghana. In een ander land en in een andere tijd was Robert Mensah misschien wel wereldster geweest. In zijn laatste levensjaar werd Mensah tweede bij de verkiezing van beste Afrikaanse voetballer. Maar hij werd bij een nachtelijke ruzie min of meer per ongeluk doodgeslagen met een bierfles. Het hele land rouwde. Zijn begrafenis in 1971 was een nationale gebeurtenis, die het openbare leven volledig lam legde.

Mensah was slechts 32 en op het toppunt van zijn kunnen. Nog maar een paar maanden voor zijn ongelukkige dood hielp hij zijn club Asante Kotoko in Kinshasa aan de Afrikaanse titel, in hetzelfde stadion waar later Muhammed Ali George Foreman versloeg. Mensah speelde in het toenmalige Zaïre de hoofdrol in een heroïsch gevecht tussen Kotoko en TP Englebert. Zelfs een dubieuze strafschop voor Englebert, vlak voor tijd, kreeg Mensah niet op de knieën.

Stoke City tegen Kotoko, een mooi affiche

Stoke City tegen Kotoko, een mooi affiche

Een van de bekendste voetballers uit die tijd, Osei Kofi, die momenteel bekendheid geniet als dominee, geeft in de Ghanese hoofdstad Accra graag toelichting op zijn oud-teamgenoot bij zowel Kotoko als het nationale team. Volgens Kofi hoort Mensah in het rijtje van de allerbeste keepers zoals Lev Yashin en Gordon Banks. En volgens de dominee is dat geen grootspraak. „In 1967 – nog geen jaar nadat Engeland wereldkampioen werd – speelde het Britse glamour-team Stoke City, met Gordon Banks op doel, een oefenwedstrijd tegen ons. Thuis in Kumasi wonnen we met 3-1. En in 1969 won Stoke wel van ons met 3-2, maar beide keren scoorde ik tweemaal tegen de grote Banks. Dat lukte mij niet tegen Mensah.”

Behalve een atletische en fysiek sterke doelman, was ‘Bob’ zoals Mensah liefkozend werd genoemd een groot sportman. „Volgens mij heeft hij nooit een gele kaart gehad”, herinnert Kofi zich, maar de kwaliteit lag vooral in zijn stijl. „Bob was lang en breed en kende bovendien geen angst. Zijn berekening was echt perfect. Hij stond gewoon op de goede positie. Goede keepers duiken bijna nooit. Als ik hem met iemand moet vergelijken dan is het met Lev Yashin”.
Internationaal kreeg Mensah nauwelijks de kans om zich te bewijzen, vooral omdat Afrikaanse landen vrijwel geen toegang hadden tot het WK. Bij de Olympische Spelen van 1968 in Mexico hield Ghana met Mensah in de selectie de latere kampioen Hongarije op een 2-2 gelijkspel.

Robert Mensah stadion in Cape Coast

Robert Mensah stadion in Cape Coast

Hoewel er in zijn geboortestad Cape Coast nog altijd een voetbalstadion naar hem is vernoemd, heeft Mensah geen onberispelijke reputatie. Zo wil het verhaal dat hij zelf ook stevig had gedronken op de avond waarop hij in de bar om het leven kwam.

Moeiteloos vertelt Osei Kofi nog een anekdote om het gebrek aan discipline van de doelman te illustreren. „In 1970 speelden we met Ghana in Sudan de Afrikaanse kampioenschappen. Tot zijn schrik kwam Mensah er vlak voor de finale achter dat zijn voorraad wiet op was. Robert gaf wat geld aan een jongetje met de opdracht om wat verse oogst te halen. Dansend en zingend kwam Robert Mensah zich even later melden voor de finale. Hoewel we met 1-0 verloren, werd hij verkozen tot beste keeper van het toernooi.”

Wie op het toernooi in Zuid-Afrika de beste doelman wordt, zal pas blijken na de finale op zondag. Maar de voetstappen van Mensah zijn daarmee nog niet gevuld.

geboortehuis van Robert Mensah

geboortehuis van Robert Mensah

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: