Verkiezing: Adiyiah beste jeugdspeler van Afrika

maart 15, 2010

African Talent of the year

Deze week werd Dominic Adiyiah verkozen tot Afrikaans jeugdspeler van het jaar.  Of hij de verwachtigingen gaat waarmaken, valt te bezien. Maar deze prijs pakt niemand hem meer af.


Voetbal en traangas: een slechte combinatie

maart 29, 2009

[Eerder verschenen elders op internet]

De tragische gebeurtenissen in Ivoorkust, waarbij 22 doden vielen, vormen helaas geen uitzondering in Afrika. De politie weet over het algemeen slecht raad met grote massa’s. Agenten gebruiken traangas volkomen onbezonnen. Ik was persoonlijk getuige van het dramatische gevolg van politieoptreden tijdens een wedstrijd die goed voorbereid leek.

Accra Sports Stadium

Accra Sport Stadium heet tegenwoordig het Ohene Djan Stadium

Ik ga terug naar het jaar 2000, de Afrikaanse Champions League overwinning van de Accra Hearts of Oak. (Lees ook het uitgebreide verslag, dat eerder in Hard Gras verscheen.) Het is de beslissende wedstrijd op 14 december. ‘Phobia’, zoals de club in de volksmond heet, kan niet verliezen. Het is ‘onmogelijk’ dat tegenstanders meer dan 1 keer scoren in Accra, dat weet iedereen. Hearts wonnen de eerste finalewedstrijd, de uitwedstrijd in Tunis tegen Esperance verrassend met 1-2. De tweede finalewedstrijd, thuis in Accra lijkt een zekerheidje. Maar een Ghanese overwinning ligt niet bij voorbaat vast. Lees de rest van dit artikel »


Hoop voor Hearts: nieuwe president, nieuwe kansen

januari 9, 2009

“If there is anyone out there who still doubts that Ghana is a place where all things are possible; who still wonders if the dream of our founders is alive in our time; who still questions the power of our democracy, tonight is your answer.”

Atta Mills, president van Ghana

Atta Mills, president van Ghana

Zo zou de ‘acceptance speech’ van de nieuw verkozen president Atta Mills van Ghana deze week kunnen klinken. De democratische pendule zwaait heen en weer. Ook in het voetbal zou nu de macht wel weer kunnen gaan verschuiven.

De ogen van het continent waren weer gericht op Ghana. Na de African Cup of Nations in januari en februari 2008, waren het in december de presidentsverkiezingen die de aandacht opeiste. Na het debakel in Kenya, de catastrofe in Zimbabwe en de staatsgreep in Guinea was het voor Afrika meer dan tijd om vreedzame verkiezingen te laten zien. De voorkeur van het volk, respect voor de stembus, werkende democratie. Dat was hard nodig om de ontstane vlekken op het beeld van omhoogkruipend Afrika weg te poetsen. Lees de rest van dit artikel »


Het Afro-pessimisme doorbroken

februari 2, 2002

 [verschenen in JOHAN, februari 2002]

GFAlogo

De ghanese voetbalbond

‘Omdat een reis van duizend mijl begint met de eerste stap, kunnen we alleen vooruit komen als we die stap maken.’ Charles Kumi Gyamfi sprak zijn poëtische woorden op een bijeenkomst van de Afrikaanse voetbalbond, de CAF. Hij reageerde op de stelling dat het Afrikaanse coaches aan ervaring ontbreekt om hun land te kunnen coachen op een WK. Gyamfi, zelf een legendarische Ghanese coach die zijn land naar drie overwinningen in de Afrika Cup leidde, is een vurig pleitbezorger van de Afrikaanse coaches.

Bij de Afrika Cup die van 19 januari tot en met 10 februari in Mali wordt gespeeld, is de helft van de zestien verantwoordelijke coaches niet-Afrikaan. Lokale coaches hebben een historische voorsprong in eindoverwinningen. Dertien keer had de coach dezelfde nationaliteit als het winnende land, negen keer had een buitenlander de technische leiding.

De verhouding tussen buitenlanders en coaches van eigen bodem op een WK ligt bij Afrikaanse landen buitengewoon scheef. Sinds 1970 heeft slechts vier keer een Afrikaan zijn land gecoacht op een WK, tegenover elf buitenlanders.Vier van de vijf Afrikaanse ploegen die in de zomer aan het WK meedoen staan zoals het er nu naar uitziet onder leiding van een buitenlandse bondscoach.

Het enige land dat in Zuid-Korea en Japan met een eigen coach wordt verwacht, is verrassend genoeg Nigeria. Nigeria heeft een turbulente geschiedenis van met name buitenlandse coaches. De grootste successen (het winnen van de Afrika Cup in ‘94, tweede ronde op een WK en olympisch goud in ’96) werden onder de Nederlanders Westerhof en Bonfrère gehaald. Daarna konden andere buitenlanders het niet waarmaken.

De huidige coach van Japan, Philippe Troussier (in Afrika bijgenaamd The White Witch Doctor) werd door Nigeria afgedankt na een succesvolle WK-kwalificatie in 1998. Hij werd vervangen door Bora Milutinovic, die nu bondscoach is van China. Een andere coach die al eens weggestuurd was na een succesvolle WK-kwalificatie met Nederland, Thijs Libregts, nam het na het WK ’98 over van Milutinovic om vervolgens weer snel plaats te maken. Bonfrère keerde weer terug in Nigeria maar kreeg vorig jaar de zak omdat de kwalificatie voor het WK 2002 uiterst moeizaam verliep.

Shuaibu Amodu is de nieuwste man aan het roer, een Nigeriaan die nog vorig jaar assistent was onder Bonfrère. Toen hij eenmaal het heft in handen had, wist de ervaren assistent WK-deelname alsnog af te dwingen. Amodu had ervaring opgedaan in ’94, ’96 en ’98 toen hij telkens voor kortere tijd waarnemend coach was. Nigeria heeft in de afgelopen 32 jaar slechts twee coaches van eigen bodem gehad, tegenover tien buitenlanders. Of Amodu echt geschiedenis gaat schrijven als eerste Nigeriaanse coach op een WK valt nog te bezien. Er is geen toezegging gedaan door de voetbalbond en met een slecht resultaat in Mali tijdens de Afrika Cup is het niet ondenkbaar dat er een nog even snel een toptrainer wordt gecontracteerd.

In Afrika zit een coach vrijwel nooit stevig in het zadel, al helemaal niet als hij zijn eigen volk leidt. De argumenten tegen een lokale coach komen meestal uit dezelfde hoek. De hoek van de Afro-pessimisten, die zeggen dat het met Afrika nooit wat wordt. Afrikaanse coaches zouden een achterstand hebben in kennis van trainingsmethoden en een gebrek aan voetbalvisie. Een punt wat daar – bij voorkeur in de informele sfeer – aan wordt toegevoegd, is van andere aard. Afrikaanse coaches ontbreekt het aan neutraliteit. De verschillende etnische groepen die Afrikaanse landen meestal binnen hun grenzen hebben, zouden volgens critici niet aangestuurd kunnen worden door iemand die één van die stammen vertegenwoordigt. De vreemde onnatuurlijke landsgrenzen in Afrika lopen dwars door bevolkingsgroepen en zijn soms de reden voor problemen tussen etnische groeperingen binnen een land.

Het Europees kolonialisme geldt als belangrijkste oorzaak van de onnatuurlijke grenzen. De oplossing voor de problemen wordt ironisch genoeg ook in Europa gezocht. Een gezaghebbende coach moet de meest recente kennis van het spel hebben en bovendien neutraal zijn. Een Europese coach voldoet aan het ideale plaatje. Het enige nadeel is het geld.

Juist de hoge salarissen van buitenlandse coaches zijn voor de tegenstanders van hun benoeming een argument om niet van hun diensten gebruik te maken. Segun Odegbami, voormalig aanvoerder van het Nigeriaanse nationale team, voormalig bestuurslid van de Nigeriaanse voetbalbond en inmiddels gezaghebbend analist meent dat het hoog tijd wordt voor Afrikaanse coaches. ‘De tijd is rijp voor Afrikanen om hun eigen nationale teams te leiden. Een paar jaar geleden dacht ik daar anders over, omdat buitenlanders meer kennis over het spel hebben. In Afrika hadden we geen ervaringen op het hoogste niveau en die kennis moesten we verkrijgen via buitenlanders. Vandaag de dag spelen er veel Afrikanen aan de top in Europa. Ze weten hoe een team georganiseerd wordt en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld. Er zijn veel goede coaches in Afrika. Zij begrijpen de psychologie van de Afrikaanse spelers. Ze hebben de sterktes en zwaktes van de Europese teams gezien en bovenal hebben ze een grote drang om te winnen, voor hun continent. De buitenlandse coaches hebben niet dezelfde wil om te winnen, niet hetzelfde enthousiasme als hun Afrikaanse collega’s. Ze krijgen toch wel betaald en als het fout gaat, gaan ze gewoon terug naar huis.’

De psyche van de Afrikaanse speler als sleutel naar succes. Odegbami is er van overtuigd dat Bora Milutinovic tijdens het vorige WK faalde met Nigeria omdat hij het karakter van het team niet kende, niet wist wie zijn spelers waren en geen gevoel had voor de Afrikaanse manier van spelen. Het potentieel aan topcoaches in Afrika wordt met het jaar groter. De weg is lang maar begaanbaar voor Afrika. De wereld is gewaarschuwd.


Belangenstrijd in Mali, chaos in een nieuw jasje

december 28, 2001

[December 2001 verschenen in JOHAN]

Van 19 januari tot en met 10 februari wordt in Mali gevoetbald om het Afrikaans kampioenschap. Tijdens deze ‘Nations Cup’ zal wellicht voor de laatste keer gestreden worden tussen landen die al geplaatst zijn voor het WK en landen die ‘slechts’ om hoogste eer van het continent spelen.

GeorgeWeah

George Weah, in Mali voor het laatst actief voor zijn land

Met ingang van 2006, zal de uitslag van de Nations Cup bepalen welke Afrikaanse landen naar het wereldkampioenschap gaan. De overkoepelende Afrikaanse voetbalbond, CAF, denkt met haar nieuwe plan de belangenstrijd tussen nationale teams en Europese topclubs over de beschikbaarheid van spelers te verzachten. De Egyptische bondscoach Mahmoud El Gohary verwoordt het probleem eenvoudig. “Het is niet eerlijk voor clubs om hun spelers vier weken kwijt te zijn, maar het is ook niet eerlijk voor ons als ze niet komen.” Lees de rest van dit artikel »


Het Afro-pessimisme doorbroken

december 17, 2001
Gyamfi

Gyamfi

‘Omdat een reis van duizend mijl begint met de eerste stap, kunnen we alleen vooruit komen als we die stap maken.’ Charles Kumi Gyamfi sprak zijn poëtische woorden op een bijeenkomst van de Afrikaanse voetbalbond, de CAF. Hij reageerde op de stelling dat het Afrikaanse coaches aan ervaring ontbreekt om hun land te kunnen coachen op een WK. Gyamfi, zelf een legendarische Ghanese coach die zijn land naar drie overwinningen in de Afrika Cup leidde, is een vurig pleitbezorger van de Afrikaanse coaches. Lees de rest van dit artikel »